Przedawnienie faktur

Kancelaria Pewnie → Przedawnienie faktur

Przedawnienie faktur

Uważaj abyś nie popełnił częstego błędu! Większość Twoich faktur i roszczeń przedawni się po 2 latach!

Końcówka roku to zawsze gorący okres – pochłaniają nas przygotowania do Świąt, podsumowanie roku i domykanie jak największej ilości spraw przed Nowym Rokiem.

Niestety wielokrotnie byliśmy już świadkami, że w tej przedświątecznej gorączce przedsiębiorcy zapominali o kluczowej kwestii – o weryfikacji faktur pod kątem ich przedawnienia. Dlatego rok temu opublikowaliśmy na ten temat odcinek podcastu a teraz publikujemy ten wpis – bo być może dzięki temu, Ty nie zapomnisz o najważniejszym.

Co to jest przedawnienie i jak wpływa na dług?

Przedawnienie jest instytucją prawa cywilnego, dzięki której można uchylić się od obowiązku zaspokojenia roszczenia przysługującego wierzycielowi i następuje wraz z upływem określonego w przepisach prawa terminu. Mówiąc prościej – jeśli niezapłacona faktura się przedawni, to Twój kontrahent będzie mógł odmówić zapłaty, a Ty nie będziesz mógł nic z tym zrobić.

Co ważne, na skutek upływu terminu przedawnienia roszczenie nie wygasa. Roszczenie istnieje dalej, przy czym nie można domagać się jego spełnienia z wykorzystaniem przymusu państwowego – sąd nie wyda wyroku, na podstawie którego będziemy mogli pójść do komornika, bo skutkiem skutecznego podniesienia zarzutu przedawnienia w toku postępowania sądowego, powinno być oddalenie powództwa przez sąd.

Kiedy przedawniają się roszczenia majątkowe?

Co do zasady termin przedawnienia wynosi 6 lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe (np. roszczeń o zapłatę czynszu wynikającego z umowy najmu, czy o zapłatę raty wynikającej z umowy leasingu) oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – 3 lata. Ale prawo przewiduje też inne terminy przedawnienia.

Po 6 miesiącach przedawniają się m.in.:

roszczenie sprzedawcy o naprawienie szkody w związku z wadliwością rzeczy sprzedanej
roszczenie biorącego pożyczkę o wydanie przedmiotu pożyczki
roszczenia przysługujące przewoźnikowi przeciwko innym przewoźnikom, którzy uczestniczyli w przewozie przesyłki
roszczenia przysługujące spedytorowi przeciwko przewoźnikom i dalszym spedytorom, którymi się posługiwał przy przewozie przesyłki
roszczenia o naprawienie szkody wynikłej z utraty lub uszkodzenia rzeczy wniesionych do hotelu lub podobnego zakładu

Po 1 roku przedawniają się m.in.:

roszczenia z umowy przedwstępnej
roszczenia wynajmującego przeciwko najemcy o naprawienie szkody z powodu uszkodzenia lub pogorszenia rzeczy, jak również roszczenia najemcy przeciwko wynajmującemu o zwrot nakładów na rzecz albo o zwrot nadpłaconego czynszu
roszczenia z umowy przewozu osób/rzeczy
roszczenia z umowy spedycji
roszczenia z tytułu umowy składu

Po 2 latach przedawniają się m.in.:

roszczenia z tytułu sprzedaży dokonanej w zakresie działalności przedsiębiorstwa sprzedawcy
roszczenia z umowy o dzieło
roszczenia z umowy zlecenia
roszczenia ze stosunku rachunku bankowego

Po 3 latach przedawniają się m.in.:

roszczenia z umowy ubezpieczenia
roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym
roszczenia związane z prowadzoną działalnością gospodarczą

Po 5 latach przedawniają się m.in.:

roszczenie z tytułu zapisu
roszczenia uprawnionego z tytułu zachowku

Terminy przedawnienia nie mogą być skracane ani przedłużane przez czynność prawną.

Uważaj abyś nie popełnił częstego błędu! Większość Twoich faktur i roszczeń przedawni się po 2 latach - a nie po 3 jako roszczenia z działalności gospodarczej.

Dlaczego? Bo zwykle są to roszczenia wynikające z umowy łączącej Cię z kontrahentem, a takie roszczenia przedawniają się po 2 latach.

Jak sprawdzić czy dług jest przedawniony?

Bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, kiedy roszczenie stało się wymagalne. Roszczenie staje się wymagalne wówczas, gdy wierzyciel może skutecznie żądać od dłużnika zapłaty – np. upływ terminu widniejącego na fakturze jako termin zapłaty.

W przypadku roszczeń, których termin przedawnienia jest krótszy niż 2 lata, w celu ustalenia, kiedy upływa termin przedawnienia trzeba doliczyć do dnia wymagalności roszczenia termin jego przedawnienia.

Czyli jeśli mamy niezapłaconą wierzytelność, która przedawnia się w ciągu roku, a jej termin płatności przypadał na 02.02.2025 r., to stała się wymagalna 03.02.2025 r., a przedawni się równo rok później czyli 03.02.2026 r.

W przypadku roszczeń, których termin przedawnienia wynosi co najmniej 2 lata, koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego.

Czyli jeśli mamy niezapłaconą wierzytelność, która przedawnia się w ciągu 2 lat, a jej termin płatności przypadał na 24.05.2023 r., to stała się wymagalna 25.05.2023 r., a przedawni się z końcem tego roku, a więc 31.12.2025 r.

Dlatego warto przyjrzeć się fakturom z 2023 r., bo chociaż ogólna zasada mówi, że roszczenia z działalności gospodarczej przedawniają się po 3 latach, to nieopłacone faktury wynikają z wykonanych prac czy dostarczonych produktów i jako takie przedawnią się w terminie dwóch lat.

Jak uniknąć przedawnienia roszczenia?

Nie da się całkowicie wyeliminować przedawnienia, ale można spowodować, że termin ten zostanie przerwany, a w następstwie będzie biegł od nowa.

Przerwanie biegu przedawnienia powodują 2 rodzaje zdarzeń:

czynności podjęte bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia (jeżeli zostały podjęte przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym);
uznanie roszczenia przez osobę, przeciwko której roszczenie przysługuje.

Sprowadza się to do prostej konkluzji, że aby nieopłacona faktura się nie przedawniła, trzeba albo złożyć pozew do sądu, albo zdobyć podpis dłużnika pod oświadczeniem, w którym przyznaje, że jest winien tyle a tyle.

Bardzo ważna kwestia – do niedawna złożenie zawezwania do próby ugodowej (tańsze i prostsze od pozwu) wywoływało taki sam skutek jak złożenie powództwa – czyli przerywało bieg przedawnienia. Obecnie zawezwanie do próby ugodowej jedynie przerwie bieg tego terminu – a zatem jeśli złożylibyśmy takie zawezwanie na trzy dni przed upływem terminu przedawnienia, to termin przedawnienia zakończy się trzy dni po prawomocnym zakończeniu próby ugodowej przed sądem.

Na co jeszcze powinieneś zwrócić uwagę?

żeby Twój kontrahent mógł uchylić się od płacenia w związku z przedawnieniem, musi przed sądem powołać się na tę okoliczność – sąd sam z siebie nie bada, czy wierzytelność jest przedawniona;
tytuły egzekucyjne też się przedawniają – po pomyślnym zakończeniu sprawy sądowej o zapłatę prawomocny wyrok opatrzony stosowną klauzulą staje się tytułem egzekucyjnym, który podobnie jak faktura ulega przedawnieniu, tyle że w terminie 6 lat – a zatem mamy kolejne 6 lat na wyegzekwowanie pieniędzy, a termin ten możemy przerwać wszczynając postępowanie egzekucyjne;
egzekucje zakończone niepowodzeniem – warto też wziąć pod lupę umorzone postępowania egzekucyjne – po umorzeniu termin 6 lat zaczyna biec od nowa, a żeby go przerwać, trzeba ponownie złożyć wniosek o wszczęcie egzekucji w oparciu o ten sam tytuł egzekucyjny;
zanim skierujesz pozew do sądu o zapłatę warto najpierw zweryfikować czy Twój kontrahent prowadzi jeszcze działalność gospodarczą, czy nie widnieje w rejestrach dłużników, czy nie jest w upadłości – warto też rozważyć, czy wnosić do sądu o zasądzenie całej czy może tylko części wierzytelności – bo czasem koszty związane z wytoczeniem powództwa znacznie przewyższają realne szanse na ostateczne wyegzekwowanie jej zapłaty.

Czasu zostało coraz mniej.

W zeszłym tygodniu wysłaliśmy już kilka pozwów w sprawach przedsiębiorców, którzy zorientowali się zawczasu, a kolejne pozwy przed nami. Problem dotyczy wszystkich przedsiębiorców i chętnie pomoglibyśmy każdemu, ale czasu jest za mało, a my już teraz mamy ręce pełne roboty.

Dlatego, jeśli chcesz abyśmy w Twoim imieniu pozwali dłużnika jeszcze przed Nowym Rokiem, to musisz się pośpieszyć, bo zlecenia na pozwy przyjmujemy tylko do poniedziałku 22 grudnia.

POZYWAM!

Małgorzata Maria Muzyka

Ostatnie wpisy